Wanneer ouders uit elkaar gaan, is kinderalimentatie vaak een van de belangrijkste onderwerpen tijdens mediation. Jullie willen immers dat de kinderen ook na de scheiding financieel goed verzorgd blijven. Tegelijkertijd roept kinderalimentatie veel vragen op. Hoe wordt het bedrag berekend? Wat is eerlijk? En kan alimentatie later nog worden aangepast?
Als mediator krijg ik regelmatig vragen hierover. Hieronder bespreek ik de vijf meest gestelde vragen over kinderalimentatie en geef ik antwoord op basis van de geldende wettelijke uitgangspunten.
Hoe wordt kinderalimentatie berekend?
De berekening van kinderalimentatie bestaat uit twee belangrijke stappen: het vaststellen van de behoefte van het kind en het bepalen van de draagkracht van beide ouders.
De behoefte van het kind
Met de behoefte wordt bedoeld: hoeveel geld is er nodig om de kosten van een kind te betalen? Denk hierbij aan kosten voor voeding, kleding, school, sport, hobby’s, verzekeringen en andere dagelijkse uitgaven. De behoefte wordt niet willekeurig vastgesteld. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van de zogenaamde Nibud-tabellen, die zijn verwerkt in de richtlijnen van de rechtspraak (de Tremanormen). Deze tabellen zijn gebaseerd op uitgebreid onderzoek naar de gemiddelde kosten van kinderen in verschillende leeftijdscategorieën en inkomensgroepen.
Bij het bepalen van de behoefte wordt gekeken naar:
het netto gezinsinkomen tijdens de relatie;
- het aantal kinderen;
- de leeftijd van jullie kinderen.
- het uitgangspunt is dat kinderen na een scheiding zoveel mogelijk dezelfde levensstandaard behouden als vóór de scheiding.
De draagkracht van de ouders
Nadat de behoefte is vastgesteld, wordt gekeken hoeveel iedere ouder kan bijdragen. Dit wordt de draagkracht genoemd. Bij de berekening van jullie draagkracht wordt onder andere rekening gehouden met:
- het netto inkomen;
- vakantiegeld en eventuele bonussen;
- woonlasten;
- fiscale regelingen;
- eventuele andere onderhoudsverplichtingen.
De kosten van de kinderen worden vervolgens verdeeld naar verhouding van de draagkracht van beide ouders. Een ouder met een hoger inkomen zal doorgaans een groter deel van de kosten dragen dan een ouder met een lager inkomen.
Moeten beide ouders bijdragen aan de kosten van de kinderen?
Ja. Volgens de wet zijn beide ouders onderhoudsplichtig voor hun kinderen.
Dat betekent dat beide ouders financieel verantwoordelijk blijven, ongeacht bij wie de kinderen wonen. Veel mensen denken dat alleen de ouder die kinderalimentatie betaalt een bijdrage levert. Dat is niet juist!
De ouder bij wie de kinderen het grootste deel van de tijd verblijven, betaalt vaak al veel kosten rechtstreeks. Denk aan boodschappen, kleding, schoolkosten en dagelijkse verzorging. De andere ouder draagt meestal bij door middel van een maandelijkse alimentatiebetaling.
Bij een gelijkwaardige zorgverdeling kunnen de financiële bijdragen van ouders dichter bij elkaar liggen. In sommige situaties kan dit zelfs leiden tot een relatief beperkte alimentatieverplichting.
Tot welke leeftijd moet kinderalimentatie worden betaald?
Kinderalimentatie loopt in principe door totdat een kind de leeftijd van 21 jaar bereikt.
Tot de 18e verjaardag wordt de bijdrage doorgaans betaald aan de ouder bij wie het kind woont. Vanaf 18 jaar wordt het kind juridisch meerderjarig. De alimentatie kan dan rechtstreeks aan het kind worden betaald, tenzij hierover andere afspraken worden gemaakt.
Veel ouders zijn verrast dat de onderhoudsplicht niet stopt bij 18 jaar. De wet bepaalt echter dat ouders financieel verantwoordelijk blijven voor de kosten van levensonderhoud en studie van hun kinderen tot hun 21e verjaardag. Na het bereiken van de leeftijd van 21 jaar vervalt de wettelijke onderhoudsplicht in beginsel.
Kan kinderalimentatie later worden gewijzigd?
Ja. Kinderalimentatie staat niet voor altijd vast! Wanneer sprake is van een relevante wijziging van omstandigheden kan het alimentatiebedrag opnieuw worden berekend. Dit gebeurt regelmatig en welke omstandigheden dat kunnen zijn leggen we dan ook netjes vast in jullie ouderschapsplan.
Voorbeelden van wijzigingen zijn:
ontslag of arbeidsongeschiktheid, een aanzienlijke inkomensstijging, wijziging van de zorgregeling of als bijvoorbeeld een van jullie opnieuw gaat samenwonen of hertrouwen. In de praktijk betekent dat je opnieuw met elkaar aan tafel gaat en een herberekening laat maken op basis van de gewijzigde situatie.
Wordt kinderalimentatie jaarlijks aangepast?
Ja. Kinderalimentatie wordt ieder jaar automatisch geïndexeerd. De overheid stelt jaarlijks een indexeringspercentage vast. Dit percentage is gebaseerd op de ontwikkeling van lonen en prijzen in Nederland. Door deze wettelijke indexering behoudt de alimentatie zoveel mogelijk dezelfde koopkracht.
De ouder die alimentatie betaalt, is zelf verantwoordelijk voor het toepassen van deze verhoging. Het is dus niet nodig dat de ontvangende ouder hier ieder jaar afzonderlijk om vraagt. Het niet toepassen van indexering kan ertoe leiden dat achteraf alsnog een betalingsachterstand ontstaat.
Goede afspraken zorgen voor rust
Kinderalimentatie draait uiteindelijk niet om de ouders, maar om de kinderen. Door inzicht te krijgen in de behoefte van de kinderen, de draagkracht van beide ouders en de wettelijke uitgangspunten ontstaat vaak meer begrip voor de uiteindelijke berekening. Tijdens mediation kunnen ouders op een transparante manier alle financiële gegevens bespreken en samen tot duurzame afspraken komen. Dat voorkomt onduidelijkheid en vergroot de kans dat de gemaakte afspraken ook op de lange termijn werkbaar blijven.
Heeft u vragen over kinderalimentatie of wilt u weten hoe een alimentatieberekening er in uw situatie uitziet? Ik help jullie daar graag bij! Neem contact op of stuur een mailtje naar contact@med4u.nl